چالش های پیش رو توسعه نظامهای پرداخت الکترونیک در ایران/ اقدامات بانک مرکزی در حوزه مسیر های الکترونیک پرداخت - پایگاه خبری بانکداری الکترونیک

کد خبر: 18722 / 23 آذر 1390 - 02:06

چالش های پیش رو توسعه نظامهای پرداخت الکترونیک در ایران/ اقدامات بانک مرکزی در حوزه مسیر های الکترونیک پرداخت

بانک مرکزی در کنار بیان اقدامات خود در حوزه نظاهای پرداخت به چالشهای شش گانه ای اشاره میکند که از مهمترین این چالش ها کمبورد نیروی انسانی متخصص هم بانک مرکزی و هم بانکها،امتداد رفتارهای جزیره‌ای و رقابت‌های ناسالم بانکها است.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک بانک مرکزی با انتشار مقاله ای به تشریح نقش این بانک در  بخش بانکداری الکترونیکی و نظام جامع پرداخت با نگاه بر ماموریت، راهبردها و برنامه‌ها کرده است. روز گذشته بخش اول مقاله منتشر شد که در واقع  کلیات و ضرورتهای ایجاد نظامهای پرداخت مورد بحث قرار گرفت. در بخش دوم و پایانی مقاله  بانک مرکزی  بیشتر به اقدامات این بانک  در بحث چگونگی ایجاد زیرساختهای پرداخت پرداخته شده است. لازم به ذکر است که پایگاه خبری بانکداری الکترونیک مقاله مذکور را با تلخیص و اضافاتی منتشر کرده است.

 ایجاد زیرساختهای بین بانکی وظیفه بانک مرکزی

یکی از وظایف بانک مرکزی در بخش زیر ساخت در واقع  ایجاد زیرساختهای بین بانکی حوزه پرداخت الکترونیک است. این بخش شامل تدوین مقررات و استانداردها و ایجاد سامانه‌های بین‌بانکی است.

سامانه‌های بین‌بانکی عبارتند از: سامانه‌های تسویه و پرداخت‌های کلان،سامانه‌های تبادل، تصفیه و پایاپای پرداخت‌های خُرد، سامانه‌های تامین نقدینگی، سامانه‌های امنیتی و حفاظتی است.

شبکة بین بانکی

وظیفه دیگر ایجاد و توسعه شبکه بین بانکی است. ایجاد شبکة داخلی بین بانک مرکزی و بانکها و خدمات SWIFT  و نظام پایش و سرپرستی (Oversight) سیستم‌های پرداخت در این حوزه تعریف می شود.

زیرساختهای بین بانکی: مقررات و استانداردها

یکی از زیرساخت های مهم فراهم سازی بستر مناسب حقوقی است که بانک مرکزی از طریق تصویب و ابلاغ مقررات و استانداردها به فراهم کردن این بستر مبادرت می کند. در این راستا در حوزه بانکداری الکترونیک مقررات در هشت بخش  تقسیم بندی می شود:

src=http://ebinews.com/img/files/710637303680104094.jpg

src=http://ebinews.com/img/files/365820390443935391.jpg

سامانه‌های بین بانکی: تسویه و پرداخت‌های کلان

از جمله وظایف بانک مرکزی ایجاد زیر ساختهای مربوط به  ایجاد سامانه های بین بانکی است. یکی ازوظایف مهم این سامانه ها تسویه و پرداخت های کلان است که بانک مرکزی این مهم را توسط ساتنا و به مشخصات و رعایت موارد زیر انجام میدهد.

 

سامانه‌های تبادل و تصفیه پرداخت‌های خُرد: شتاب

در کنار تسویه و پرداخت های کلان شتاب قرار دارد که وظیفه تبادل و تصفیه و پرداخت های خرد را بر عهده دارد. شتاب دارای شاخصه های زیر است:

سامانه‌های تبادل و تصفیه پرداخت‌های خُرد: پایا

سامانه‌ دیگری که به امر تبادل و تصفیه پرداخت‌های خُرد میپردازد پایا است. ایین سامانه برای پرداخت های انبوه ، دسته ای و مدت دار طراحی شده است و در مکمل فرایند ساتنا است. سامانة ACH ملی یا پایا در سال 1388، راه‌اندازی و تکمیل در سال 1389 تکمیل شده  منطبق بر اصول دهگانة کمیتة بال طراحی شده است.

پایا دارای مشخصات زیر است:

سامانة تامین نقدینگی: تابا

سامانه دیگری که از سوی بانک مرکزی به عنوان فراهم سازی زیر ساخت نظام پرداخت الکترونیک در حال طراحی است تابا است. این سامانه به هدف انتشار، ثبت و تسویه اوراق مشارکت و گواهی‌های سپرده در حال طراحی است. مشخصات تابا به شرح زیر است:

سامانه‌های امنیتی: PKI

یکی از اخرین سامانه هایی که در بخش آماده سازی زیر ساخت شبکه پرداخت الکترونیک در دستور بانک مرکزی قرار گرفت و اخیرا تکمیل شده است بحث گواهی دیجیتال است. این سامانه امنیتی با نام PKI دارای مشخصات زیر است:

 

نظام پایش و سرپرستی سیستم‌های پرداخت

بانک مرکزی همزمان با ایجاد سامانه های زیرساختی مبادرت به فراهم سازی امکان پایش عملکرد این سامانه ها را فراهم اورده است. کلیات آماده سازی  بستر پایش و سرپرستی سیستم های پرداخت  به شرح زیر است.

اقدامات بانک مرکزی: تاریخچه مختصر

src=http://ebinews.com/img/files/801526106269130044.jpg

چالش‌های موجود

در کنار اقدامات انجام شده بانک مرکزی چالش های را در پیشروی خود مشاهده کرده است. این چالش ها عبارتند از

نیاز به  

برخی پیشنهادها برای چالش‌های موجود

بانک مرکزی برای رفع چالش های مورد اشاره پیشنهاد هایی را مطرح میکند از جمله اینکه:

در خصوص پیشنهاد های بالا برخی


منبع خبر:
https://ebinews.com/news/18722/چالش-های-پیش-رو-توسعه-نظامهای-پرداخت-الکترونیک-در-ایران-اقدامات-بانک-مرکزی-در-حوزه-مسیر-های-الکترونیک-پرداخت/do