تصویر عملیات بازار باز درماه نخست - پایگاه خبری بانکداری الکترونیک
۱۶ هزار میلیارد تومان در فروردین تزریق شد;

تصویر عملیات بازار باز درماه نخست

بانک مرکزی در جدیدترین گزارش خود اعلام کرد ۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی را در قالب توافق بازخرید با سررسید ۱۴ روزه و با نرخ حداقل ۸/ ۱۹ درصد به بانک‌های متقاضی تزریق کرده است.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، این رویداد سومین مرحله از اجرای عملیات بازار باز در سال جدید محسوب می‌شود و معاملات مربوط به این عملیات توسط کارگزاری بانک مرکزی در روز دوشنبه 30 فروردین انجام شد. پیش‌تر نیز این نهاد پولی و مالی با تزریق 25/ 6 و 5/ 4 هزار میلیارد تومان نقدینگی در زمان‌های 16 و 23 فروردین در قالب توافق بازخرید با سررسید 14روزه با حداقل نرخ 8/ 19 درصد به بانک‌های متقاضی موافقت کرده بود.

از این‌رو می‌توان گفت در فروردین 1400 در مجموع 75/ 15 هزار میلیارد تومان نقدینگی با نرخ زیر 20 درصد از طریق عملیات بازار باز تزریق شده است.

جزئیات سومین عملیات بازار باز درسال جدید

طبق گزارش روابط عمومی بانک مرکزی پیرو اطلاعیه روز ‌سه‌شنبه 24 فروردین‌ ۱۴۰۰ مبنی‌بر برگزاری حراج خرید مدت‌دار اوراق بدهی دولتی در عملیات بازار باز، هفت بانک و یک موسسه اعتباری در مهلت تعیین‌شده سفارش فروش اوراق بدهی دولتی در قالب توافق بازخرید (ریپو) را در مجموع به ارزش 9/ 13 هزار میلیارد تومان از طریق سامانه بازار بین‌بانکی به بانک مرکزی ارسال کردند. با توجه به پیش‌بینی‌های بانک مرکزی از میزان نقدینگی موجود در بازار بین‌بانکی، موضع پولی بانک مرکزی در این هفته تزریق نقدینگی بود.

از این‌رو، بانک مرکزی با تزریق 5 هزار میلیارد تومان نقدینگی در قالب توافق بازخرید با سررسید 14 روزه با حداقل نرخ 8/ 19 درصد به بانک‌های متقاضی موافقت کرد. معاملات مربوط به این عملیات توسط کارگزاری بانک مرکزی در روز دو‌شنبه 30فروردین انجام شد.

به علاوه، در هفته منتهی به 30 فروردین، بانک‌ها و موسسات اعتباری در 9 نوبت از اعتبارگیری قاعده‌مند در مجموع به ارزش 9/ 25 هزار میلیارد تومان استفاده کردند. همچنین در این دوره، مبلغ 7/ 22 هزار میلیارد تومان از ریپوی انجام شده در قالب اعتبارگیری قاعده‌مند سررسید شد.

بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی می‌توانند در روزهای شنبه تا چهارشنبه از اعتبارگیری قاعده‌مند (دریافت اعتبار با وثیقه از بانک مرکزی) مشروط به در اختیار داشتن اوراق بدهی دولتی و در قالب توافق بازخرید با نرخ سود سقف دالان (22 درصد) استفاده کنند.

همچنین در هفته منتهی به 30 فروردین 6هزار میلیارد تومان اوراق بدهی دولتی متعلق به بانک مرکزی توسط کارگزاری این بانک در بازار ثانویه فروخته شد.

نخستین مرحله از اجرای عملیات بازار باز در سال‌جاری توسط بانک مرکزی در 16 فروردین انجام شد. با توجه به پیش‌بینی‌های بانک مرکزی از میزان نقدینگی موجود در بازار بین بانکی، این بانک با تزریق ۲5/ ۶ هزار میلیارد تومان نقدینگی در قالب توافق بازخرید با سررسید 14روزه با حداقل نرخ 8/ 19 درصد به بانک‌های متقاضی موافقت کرد.

دومین مرحله از اجرای عملیات مذکور در تاریخ 23 فروردین سال‌جاری صورت گرفت. در این مرحله بانک مرکزی با تزریق 5/ 4 هزار میلیارد تومان نقدینگی در قالب توافق بازخرید با سررسید 14روزه با حداقل نرخ 8/ 19 درصد به بانک‌های متقاضی موافقت کرد.

 در مجموع می‌توان بیان کرد که در نخستین ماه سال‌جاری 75/ 15 هزار میلیارد تومان نقدینگی با نرخ زیر 20 درصد از طریق عملیات بازار باز تزریق شده است. بانک مرکزی به‌منظور مدیریت نقدینگی موجود در بازار بین بانکی، عملیات بازار باز را به‌صورت هفتگی اجرا می‌کند. موضع این بانک (خرید یا فروش قطعی یا اعتباری اوراق بدهی دولتی) بر اساس پیش‌بینی وضعیت نقدینگی در بازار بین‌بانکی و با هدف کاهش نوسانات نرخ بازار بین‌بانکی حول نرخ هدف، از طریق انتشار اطلاعیه در سامانه بازار بین‌بانکی اعلام می‌شود.

متعاقب اطلاعیه مزبور، بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی می‌توانند در راستای مدیریت نقدینگی خود در بازار بین‌بانکی، نسبت به ارسال‌ سفارش‌ها تا مهلت تعیین شده از طریق سامانه بازار بین‌بانکی اقدام کنند.

سازوکارعملیات بازار باز

عملیات بازار باز، سپرده قانونی و تسهیلات قانونی ابزارهای سیاست‌گذاری غیرمستقیم را تشکیل می‌دهند. عملیات مذکور در بازار بین بانکی اجرا می‌شود. بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی و بانک‌مرکزی در این بازار حضور دارند. بانک مرکزی به وسیله عملیات بازار باز، بانک‌ها را به سمت اهداف خود هدایت می‌کند بانک‌مرکزی با دو ابزار که در اختیار دارد نرخ سود را کنترل می‌کند؛ نخست، خرید و فروش اوراق دولتی به‌صورت قطعی و دوم خرید و فروش این اوراق به‌صورت توافق بازخرید (ریپو) است.

در روش نخست اگر بازار با کمبود منابع مواجه شود، بانک‌مرکزی اوراق بهادار دولتی یا اوراق بدهی بانک‌ها را از بانک‌ها می‌خرد و پول در اختیار آنها قرار می‌دهد و به این شکل با تزریق منابع، نرخ را در حالت افزایش مدیریت می‌کند و نرخ را کاهش می‌دهد یا تثبیت می‌کند و می‌تواند همین روند را به‌طور معکوس طی ‌کند.

در روش دوم بانک‌مرکزی در صورتی که بازار بین بانکی با مازاد منابع روبه‌رو باشد، اوراق را به بانک‌ها می‌فروشد و در سررسید برعکس اوراق را از آنها خریداری می‌کند.

روش بعدی بانک‌مرکزی، تسهیلات قاعده‌مند است. بانک‌مرکزی به‌منظور کنترل دامنه نرخ سود، اجازه نمی‌دهد نرخ از حدی بالاتر یا پایین‌تر برود و کف و سقفی برای آن وضع می‌کند. وضع نرخ کف به این معنا است که اگر بانکی منابعی پایین‌تر از نرخ سود بازار خواست، نزد بانک‌مرکزی سپرده‌گذاری کند و بانک‌مرکزی با نرخ سود کف، منابع را به آن می‌دهد.

نرخ سقف نیز به این معنا است که اگر بانک‌ها نتوانستند از یکدیگر قرض بگیرند، با گذاشتن وثیقه نزد بانک‌مرکزی، می‌توانند با نرخ سقف تسهیلات بگیرند.

این نرخ سود در واقع در یک دالان حرکت می‌کند که نرخ کف ۱۴درصد و نرخ سقف آن ۲۲درصد است. توافق بازخرید از رسوب اوراق در ترازنامه بانک‌مرکزی نیز جلوگیری می‌کند؛ چراکه عملا دو اختیار وجود دارد، یک اختیار خرید از سمت خریدار و یک اختیار فروش از سمت فروشنده که در سررسید این اختیارها معکوس می‌شود.

این توافق‌‌ها جنبه مدیریت بازار نقدینگی دارد و از جنس تزریق منابع به‌طور کوتاه‌مدت است. هدف این رویکرد، مدیریت نرخ سود است و مقدار و حجم پول، متغیری در دست بانک‌مرکزی است تا به وسیله آن نرخ سود را کنترل کند.

عملیات بازار باز در بازار بین‌بانکی معمولا در روزهای چهارشنبه انجام می‌شود.

 از جمله شروط موفقیت عملیات بازار باز این است که در مرحله بعدی به سمت آزادسازی یا انعطاف بیشتر در نرخ سود سپرده‌ها حرکت کنیم. در طرح بانکداری مرکزی، تغییر ساختار بانک مرکزی دیده شده که به سیاست‌گذاری‌های جدید پولی کمک قابل توجهی می‌کند.

 

منبع: دنیای اقتصاد 


خبر پیشنهادی
تصویر کلان از کارنامه تحول دیجیتال در گفتگو با عباس معمارنژاد

سندهای تحول؛ نقشه راه یا سرعت گیر بانک ها

میزسخنی با حضور مسئولان نماد و شمس(بخش دوم)

امنیت؛ بزرگترین ارمغان زیرساخت نماد/ هامون در قامت یک متاپلتفرم


این مطلب را به اشتراک بگذارید
خبر پیشنهادی
در حال تکمیل قابلیت اخبار سفارشی هستیم.
به زودی، خبرهای مرتبط با علاقه‌مندی‌های شما به صورت هوشمند از بین تمام مطالب سایت برای شما گلچین خواهد شد.
پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، همگام با نیازهای شما