مدیریت یا بی مدیریتی

رشد درآمدهای مشاع بانک ها در سال 97/ بخش دوم

برآیند فعالیت های مشاع بانک های مورد بررسی نشان می دهد که مجموع سهم درآمد مشاع بانک ها در سال 97 نسبت به سال 96 تغییر چندانی نداشته است. اما بررسی جزئی تر نشان می دهد درآمدهای شناسایی شده از محل اعطای تسهیلات و درآمدهای شناسایی شده از محل سرمایه گذاری ها به ویژه در بانک های بزرگ و خصولتی درآمدهایی قابل اتکا و مداوم نیستند.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک ، در بخش اول این گزارش به عملکرد بانک ها در حوزه درآمدهای مشاع در سال 97 و مقایسه آن با سال 96 پرداخته شد. به دلیل عدم دسترسی به اطلاعات مالی سال 97 تمامی بانک ها در این گزارش به بررسی اطلاعات بانک هایی که اطلاعات مالی سال 97 آنها در سامانه کدال بورس منتشر شده بسنده شده است.

اخبار مرتبط

بخش دوم این گزارش را با هم می خوانیم:

بانک دی: نرخ سود سپرده پرداختی حدود 18 درصدی به سپرده گذاران در کنار میانگین سود تسهیلات پرداختی حدود 14 این بانک در سال 97 باعث شده تا بانک دی به ناچار بخشی از سود سپرده مشتریان را به از محل منابع داخلی خود پرداخت نماید. مشارکت های مدنی با 60 درصد از سهم درآمدی مشاع بیشترین درآمد را در میان تسهیلات به بانک دی به ارمغان آورده اند. سپرده های یک ساله نیز بیشترین سهم را در میان هزینه های سپرده ای به خود اختصاص داده اند. سود سرمایه گذاری های مشاع بانک نیز در سال 97 حدود 21 درصد بوده که به دلیل ناچیز بودن آن نسبت به میزان تسهیلات تاثیر چندانی در درآمدهای مشاع نداشته است.
بانک خاورمیانه: رشد حدود 67 درصدی سهم بانک از درآمدهای مشاع در سال 97 نسبت به سال 96 باعث شده بانک خاورمیانه یکی از بهترین عملکرد ها را در این سال به ثبت رساند. نرخ میانگین نرخ سپرده این بانک حدود 15 درصد بوده که در آن سپرده های سرمایه گذاری کوتاه مدت سهم بالایی دارند. در نقطه مقابل نرخ سود تسهیلات اعطا شده از سوی این بانک در سال 97 حدود 18 درصد بوده است که وجه التزام و فروش اقساطی نقش پر رنگی در آن داشته اند. همچنین میانگین نرخ سود حاصل شده برای بانک از محل سپرده گذاری ها و سرمایه گذاری ها حدود 26 درصد بوده که سود سهام شرکت بیمه زندگی خاورمیانه در آن نقش عمده ای ایفا کرده است.


بانک کارآفرین: نرخ سود سپرده حدود 16 درصدی و نرخ سود تسهیلات حدود 14 درصدی باعث شده تا سهم بانک کارآفرین از درآمدهای مشاع مثبت باشد. هر چند بر اساس کاهش سود درآمدهای مشاع و افزایش سود پرداختی به سپرده گذاران باعث شده تا سهم بانک از درآمدهای مشاع در سال 97 نسبت به سال 96 کاهش یافته است. با این حال سود سرمایه گذاری بانک در سال 97 نزدیک به 24 درصد بوده که بخش عمده ان مربوط به سود سهام شرکت کارگزاری بانک کارآفرین و ناشی از فروش سهام شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس بوده است.


بانک گردشگری: بررسی ها نشان می دهد این بانک با بیش از 25 درصد بیشترین نرخ سود سپرده را در بین بانک های مورد بررسی دارد. با توجه به آن که نرخ سود تسهیلات اعطایی این بانک در سال 97 حدود 20 درصد بوده سهم بانک از درآمدهای مشاع منفی شده است. کاهش درآمدهای ناشی از سپرده گذاری و سرمایه گذاری ها در کنار رشد 5 برابری میزان ریالی سود اعطایی به سپرده گذاران باعث شده است زیان بانک از محل درآمدهای مشاع حدود 5 برابر افزایش یابد که این موضوع ضعیف ترین عملکرد را در میان بانک های مورد بررسی به تصویر می کشد.


بانک ایران زمین: این بانک از معدود بانک هایی است که در سال 97 نسبت به سال 96 درآمد مشاع کمتری کسب کرده است. بررسی ها نشان می‌دهد، این بانک در سال 97 نسبت به سال 96 هم درآمد تسهیلات و هم درآمد سرمایه گذاری و سپرده گذاری کمتری کسب کرده است. فزونی نرخ سود سپرده گذاری (حدود 20 درصد) نسبت به میانگین نرخ سود تسهیلات (حدود 15 درصد) باعث شده که عملکرد این بانک در حوزه درآمدهای مشاع در سال 97 زیانبار باشد. نکته جالب در خصوص درآمدهای مشاع بانک ایران زمین آنکه بر خلاف سایر بانک ها سود سپرده گذاری های این بانک از سود تسهیلات اعطایی بیشتر است. شایان ذکر است که بخش عمده درآمدهای شناسایی شده به عنوان سود سپرده به سود های مربوط به مطالبات بانک از موسسه مولی الموحدین مربوط می شود که علیرغم شناسایی به دلیل وضعیت مبهم این موسسه وصول این درآمد ها اندکی بعید به نظر می رسد.


بانک سامان: هر چند نرخ تسهیلات بانک سامان حدود یک درصدی از میانگین نرخ سود تسهیلات بیشتر است اما این اختلاف نرخ چندان نبوده به گونه ای که با کسر حق الوکاله بانک سهم بانک از درآمدهای مشاع منفی شده است. هر چند این مقایسه عملکرد سال 97 در مقایسه با سال 96 نشان می دهد زیان بانک در این حوزه با کاهش مواجه شده است. نرخ سود بیش از 35 درصدی سرمایه گذاری ها نیز نتوانست سهم سود بانک را از درآمدهای مشاع را مثبت کند. بررسی ها نشان می دهد دو شرکت صرافی سامان و پرداخت الکترونیک سامان کیش بیشترین درآمد را از محل سرمایه گذاری ها عاید بانک کرده اند.


بانک مهر اقتصاد: فزونی نرخ سود تسهیلات اعطایی نسبت به سود سپرده گذاری باعث شده حاصل عملکرد این بانک نیز در حوزه درآمدهای مشاع در سال 97 سود بوده است هرچند رشد همگام درآمدهای مشاع در مقایسه با سود پرداختی به سپرده گذاران باعث شده سهم بانک نسبت به سال 96 تغییر چندانی نداشته باشد. به دلیل عدم انتشار یادداشت های پیوست صورت های مالی جزئیات بیشتری از عملکرد شرکت در حوزه درآمدهای مشاع در دست نیست.


بانک انصار: بانک انصار در میان بانک های مورد بررسی به لحاظ میزان سهم بانک از درآمدهای مشاع در سال 97 رتبه چهارم را به خود اختصاص داده است. بر طبق محاسبات میانگین سود تسهیلات اعطایی این بانک حدود 21 درصد و میان سود سپرده مشتریان حدود 16 درصد بوده است. سهم حدود 28 درصدی گواهی سپرده ها از کل سود پرداخت شده به سپرده گذاران و سررسید شدن این سپرده ها باعث شده بتوان در سال آینده چشم انداز بهتری نیز برای این بانک (در صورت فرض تداوم فعالیت و عدم ادغام در بانک سپه) متصور شد. نکته قابل توجه دیگر در حوزه درآمدهای مشاع در این بانک سود حدود 19 درصدی این بانک از محل سرمایه گذاری هاست. بر اساس بررسی ها سود نیمی از درآمد سرمایه گذاری این بانک از محل فعالیت شرکت صرافی بانک انصار حاصل شده است. حدود یک سوم دیگر از درآمدهای حاصل از این محل نیز حاصل از فروش دارایی ها بوده بدون شک در سال های آینده تکرار نخواهد شد.


پست بانک ایران: بررسی ها نشان می دهد میانگین سود پرداختی به سپرده گذاران در سال 97 حدود 15 درصد و میانگین سود تسهیلات اعطاء شده به مشتریان در پست بانک در این سال حدود 18 درصد بوده است. موضوعی که موجب شد سهم بانک از درآمدهای مشاع مثبت باشد سود حدود 26 درصدی پست بانک از محل سرمایه گذاری ها و سپرده گذاری هاست. بررسی ها نشان می دهد بخش عمده ای از این سود به فروش واحد های سرمایه گذاری صندوق بازارگردانی پست بانک و فروش سهام بانک دی مربوط است. (شایان ذکر است صندوق بازارگردانی پست بانک در ابتدای سال 97 حدود 5 درصد از سهام پست بانک را تحت تملّک داشت و در طول سال اقدام به فروش آن نمود. لذا می توان گفت بانک از محل فروش سهام خود این سود را کسب کرده و در سال های بعد کسب چنین سودی غیرممکن است.)


بانک سرمایه: این بانک پس از بانک پارسیان، بیشترین زیان مشاع را در بین بانک های مورد بررسی داشته است. بررسی ها نشان می دهد میانگین نرخ سود تسهیلات بانک سرمایه تنها حدود 4 درصد بوده این در حالی است که میانگین نرخ سود سپرده این بانک بالای 20 درصد بوده است.  این موضوع باعث شکاف منفی حدود 16 درصدی در این بانک شد. همچنین نرخ سود سرمایه گذاری های بانک در سال 97 حدود 5 درصد بوده و درآمدهای بانک از محل سپرده گذاری های و سرمایه گذاری نیز نسبت به سال قبل تغییر محسوسی نداشته است. در سال 97 بانک در سرمایه به ناچار حدود 3 هزار میلیارد تومان کسری ناشی از این محل را (به عنوان هبه به سپرده گذاران) از محل منابع بانک پرداخت نموده است.

برآیند فعالیت های مشاع بانک های مورد بررسی نشان می دهد که مجموع سهم درآمد مشاع بانک ها در سال 97 نسبت به سال 96 تغییر چندانی نداشته است. اما بررسی جزئی تر نشان می دهد درآمدهای شناسایی شده از محل اعطای تسهیلات و درآمدهای شناسایی شده از محل سرمایه گذاری ها به ویژه در بانک های بزرگ و خصولتی درآمدهایی قابل اتکا و مداوم نیستند.

در بخش درآمدهای ناشی از اعطای تسهیلات بسیاری از بانک ها به ویژه بانک های بزرگ، بخش عمده ای از درآمدهای خود را از محل وجه التزام (یادیرکرد) شناسایی کرده اند که با توجه به تعهدی بودن شناسایی این طبقه از درآمد ها، وصول آن ها امری دور از ذهن به نظر می رسد. در حوزه سرمایه گذاری ها نیز بخش عمده ای از درآمد بانک ها از محل فروش سرمایه گذاری ها کسب شده که این موضوع نیز مدیون افزایش قیمت دارایی ها در سال 97 است و به احتمال زیاد در سال های بعد تکرار نخواهد شد. لذا به نظر می رسد اتفاق مثبت جدیدی در سال 97 در عرصه فعالیت های مشاع بانک ها رخ نداده و بهبود عملکرد برخی بانک ها در این سال را در خوشبینانه ترین حالت می توان تنها یک مسکن کوتاه مدت برای ادامه حیات بانک دانست.

خبر پیشنهادی
لزوم دیدگاهی باز در بانکداری باز

روایتی واقعی از بانکداری باز/ تفکر زیست بوم محور


این مطلب را به اشتراک بگذارید
خبر پیشنهادی