دوپینگ ارزی

روند اثر تسعیر ارز در صورت های مالی بانک ها/ بخش اول

در میان بانک ها در حوزه درآمدها و هزینه های از میان بانک های مورد بررسی بانک های ملت، پارسیان، اقتصاد نوین، سامان و گردشگری سودده بوده و در سایر بانک ها هزینه ها بیشتر از درآمدها بوده اند.در زمینه هزینه های غیرمشاع نیز در سال 97 تنها دو بانک پارسیان و کارآفرین موفق به کاهش هزینه های خود شده و جمع هزینه های سایر بانک ها با رشد همراه بوده است.در مجموع وضعیت درآمدهای بانک ها به لحاظ درآمدهای غیرمشاع در سال 97 بهبود یافته که بخش عمده این بهبود مدیون افزایش درآمدهای ارزی و افزایش قیمت ارز در بازار بوده که تکرار آن در سال 98 بعید به نظر می رسد. لذا افزایش سود یا کاهش زیان بانک ها به هیچ وجه عملیاتی نبوده و بهبودی به لحاظ عملیاتی در وضعیت آنها پدید نیامده است.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک ، بنا بر تعریف انجام شده، سیستم بانکداری وظیفه تجهیز و تخصیص منابع را بر عهده دارد به این معنا که منابع (سپرده ها) را جذب کرده و آنها به موقعیت های مناسب (سرمایه گذاری یا تسهیلات) تخصصیص داده و با دریافت مبلغ حق الوکاله، سود حاصل را به سپرده گذاران اختصاص می دهد، اما در عمل بانک ها به جز وظیفه تجهیز و تخصیص منابع سپرده گذاران، عملیات دیگری نیز دارند که ارائه برخی خدمات مالی و همچنین سرمایه گذاری و اعطای تسهیلات از محل منابع داخلی بانک از جمله مهمترین آنهاست.

با استناد به فرمت صورت های مالی بانک ها، به جزء آن بخش از مابه التفاوت سود حاصل شده از محل سپرده گذاری ها با سود اعطایی به سپرده گذاران، که به عنوان سهم بانک از درآمدهای مشاع شناسایی می شود، سایر درآمدهای بانکی غیرمشاع محسوب می شوند. به عنوان مثال بانک ها از محل اعطای تسهیلات، سپرده گذاری و سرمایه گذاری منابع داخلی خود درآمد کسب می نمایند که عنوان سود و وجه التزام فعالیت های غیرمشاع نامیده می شوند.

درآمد کارمزد نیز یکی دیگر از عوامل درآمدی غیرمشاع بانک ها به شمار می رود. در این میان تغییرات نرخ ارز نیز می تواند ارزش دارایی های بانک را دستخوش تغییر کرده و به عنوان درآمد یا هزینه غیرمشاع شناسایی شود. سایر درآمدهای بانک نیز که صورت های مالی در تحت همین عنوان منعکس می شوند نیز در زمره درآمدهای غیرمشاع قرار دارند. وجه اصلی تمایز درآمدهای مشاع و غیرمشاع آن است که درآمدهای مشاع هم به سپرده گذاران و هم به سهام داران تعلق داشته اما درآمدهای غیرمشاع به بانک و سهامداران آن متعلق بوده و سپرده گذاران هیچ گونه سهمی در آن ندارند.

در بخش هزینه ها نیز به جزء سود پرداختی به سپرده گذاران، سایر هزینه ها به بانک و سهامدارانش تعلق گرفته و لذا غیرمشاع به شمار می روند. اقلامی همچون هزینه های پرسنل، سایر هزینه های اجرایی، هزینه مطالبات مشکوک الوصول و هزینه های مالی اقلام عمده این نوع هزینه را تشکیل می دهند. این گزارش بر آن است تا به بررسی درآمدها و هزینه های غیرمشاع بانک ها و موسسات مالی و اعتباری مجاز در سال 97 و مقایسه آن با سال 96 بپردازد.

با توجه به عدم دسترسی به صورت های مالی تمامی بانک ها، دامنه ی بررسی ها در این گزارش صورت های مالی بانک های پذیرفته شده در بورس و فرابورس را شامل می شود. هرچند انتشار صورت های مالی برخی بانک های فرابورسی همچون آینده، قوامین، شهر، قرض الحسنه رسالت و موسسات نور، کوثر، توسعه و کاسپین (علیرغم گذشت مهلت قانون برای انتشار)، باعث شده از حوزه تحلیل و بررسی در این گزارش کنار گذاشته شوند.

بررسی ها نشان می دهد در سال 97، در میان بانک ها در حوزه درآمدها و هزینه های غیرمشاع ( و بدون در نظر گرفتن درآمدها و هزینه های مشاع) از میان بانک های مورد بررسی بانک های ملت، پارسیان، اقتصاد نوین، سامان و گردشگری سودده بوده و در سایر بانک ها هزینه ها بیشتر از درآمدها بوده اند.

همچنین بر اساس بررسی ها به جز بانک دی، پست بانک ایران و موسسه مالی و اعتباری ملل سایر بانک های مورد بررسی موفق شده اند در سال 97 درآمدهای غیرمشاع خود را نسبت به سال 96 افزایش دهند که در این میان رشد 8 برابری درآمدهای غیرمشاع بانک گردشگری قابل توجه است.

در زمینه هزینه های غیرمشاع نیز در سال 97 تنها دو بانک پارسیان و کارآفرین موفق به کاهش هزینه های خود شده و جمع هزینه های سایر بانک ها با رشد همراه بوده است.

بر اساس قالب صورت های مالی بانک ها در سامانه کدال بورس، درآمدهای غیرمشاع بانک ها در 4 دسته سود و وجه التزام فعالیت های غیرمشاع، درآمد کارمزد، نتیجه مبادلات ارزی و سایر درآمدها دسته بندی می شوند. نمودار 4 عملکرد بانک های مورد بررسی در سال 97 را بر اساس دسته بندی یاد شده نشان می دهد.

در بخش هزینه های غیرمشاع نیز دسته بندی انجام شده پنج گروه را در بر می گیرد: هزینه کارکنان، سایر هزینه های اجرایی، هزینه مالی، هزینه مطالبات مشکوک الوصول و مالیات بر درآمد. نمودار 5 عملکرد بانک ها در زمینه هزینه های مشاع را در سال 97 به تصویر کشیده است.

 


خبر پیشنهادی
لزوم دیدگاهی باز در بانکداری باز

روایتی واقعی از بانکداری باز/ تفکر زیست بوم محور


این مطلب را به اشتراک بگذارید
خبر پیشنهادی